Vosseparkwijk
Wijkvereniging "De Toekomst-Vosseparkwijk"

Geschiedenis

 

Vosseparkwijk

De Vosseparkwijk/Westerparkwijk is een wijk in het westen van Leeuwarden in de provincie Friesland. De wijk is grotendeels in de jaren ’30 van de vorige eeuw gebouwd en het is een van de rijkere wijken van Leeuwarden. De wijk heeft zo’n 4.000 inwoners.

Geschiedenis

Voor 1872

Voor 1872 kon men naar het westen het oog vrij laten gaan over de verre onafzienbare weiden; het zicht werd slechts belemmerd door enkele opstallen en wegen in de ingepolderde Middelzee. De huidige noordgrens van de Vosseparkwijk, de Harlingerstraatweg, bestond
reeds. De weg is 1842 in gebruik en genomen en diende naast dat het werd gebruikt als verbinding met de West-Friese steden Franeker en Harlinger als harddraversbaan. Op het eindpunt van de baan werd in 1864 een villa gebouwd met de toepasselijke naam Baen’s Ein
(Einde van de Baan). Een van de tegenwoordige hoekpanden van de Harlingerstraatweg en de Westerparkstraat draagt de naam “De Start”, die ook verwijst naar deze renbaan.

1872 tot 1905

Naast het park (zie tussenkopje hieronder) zijn er nog een aantal in het oog springende veranderingen met de situatie van 1872: een tramlijn, enkele straten met bebouwing en een sportterrein. Het Vossepark, Leeuwarden

Westerpark

In 1872 kocht de gemeente 3 hectare grond aan op de plaats waar later de Nieuwe Stadsvijver zou komen. In opdracht van het stadsbestuur werd een zoetwatervijver gegraven in een poging de kwali- en kwantiteit van het water voor de stad te verbeteren. In 1875 werd het park opengesteld voor waterhalers. De hoge taluds om de omgeving werden beplant tot park. De naam lag voor de hand: ‘Westerpark’. Door inwoners van de stad wordt het park echter meestal Vossepark genoemd.

Het park, ontworpen door G.L.Vlaskamp, heeft een landschapsstijl inrichting. Kenmerkend daarvoor zijn onder andere de glooiende hellingen en de lange kronkelende vijvervorm. In 1926 werd het park heringericht.

Tramweg & Stratenaanbouw

Herenhuizen aan de Harlingersingel, Leeuwarden

De in 1900 aangelegde tramweg was een de belangrijkste ruimtelijke ingreep. De beginhalte lag bij het Stationsplein. Via de Verlaatsbrug ging het tracé in noordelijke richting, voor de stadsvijver langs en dan over de Harlingersingel naar de Harlingerstraatweg. Van daar liep de lijn door naar Marssum en verder naar hetBildt. Nadat de tramlijn was aangelegd verkocht de Tramwegmaatschappij een stuk grond nabij de Verlaatsbrug tussen het tramspoor en de Westersingel aan de steenfabrikant en bouwondernemer Van der Meij. Deze kwam in 1902 met het plan tot aanleg van een straat. Deze straat met een gebogen vorm, het gevolg van het beloop van het tramspoor erachter, werd vernoemd naar de dochter van de ondernemer: Elisabeth.

Naast de Elisabethstraat
werden er meer straten aangelegd, zoals de Harlingerstraat en Tramstraat die in 1903 werden volgebouwd met koopwoningen. Een opvallende rij woningen valt te vinden op de hoek van Harlingersingel en de Harlingerstraatweg. In 1898 liet de eigenaar van herberg De Groene Weide, H.J. Alberts, deze woningen bouwen. De herenhuizen die behoren tot de etagebouw wijken terug uit de rooilijn. Ook verrezen er diverse woningen aan de Harlingerstraatweg.

Wilhelminabaan

Begin deze eeuw werd door de Friesche Sportclub een stuk grond aangekocht aan de Harlingertrekweg, waar nu de ING gevestigd is. De Wilhelminabaan werd het decor van harddraverijen. Overigens hebben er tot begin jaren zestig tal van andere activiteiten plaatsgevonden: sportdagen, vliegdemonstraties, windhondenrennen e.d. Zo werd in 1949 ter ere van het 70-jarig bestaan
van het Fries Paardenstamboek een tentoonstelling georganiseerd en paardenkeuringen gehouden. Ook commerciële tentoonstellingen werden er georganiseerd. Vroom & Dreesmann heeft er nog enige tijd een verkoopplaats van kampeerartikelen gehad.

Langs de aan de Wilhelminabaan grenzende Harlingertrekweg kwamen in deze periode enkele grote graanpakhuizen tot stand. De Fortuna werd in 1902 gebouwd; een van de eerste betongebouwen van Nederland.

Beschrijving

Ligging

De wijk is gelegen in het westen van de stad, tussen de Vogelbuurt in het Noorden en de Harlingervaartbuurt in het zuiden. Ten oosten
van het wijk ligt het oude stadscentrum. De wijk ligt ook aan de grote invalsweg uit het Westen, de Harlingerstraatweg en aan het Europaplein.

Straten

Een lijst van straten, met naamsverklaring, in de Vosseparkwijk, op datum.

Buurt ten zuiden van de Harlingerstraatweg

Naam

Datum

Naamsverklaring

Fonteinstraat 11 november 1920 Naar de ter plaatse bestaan hebbende Fonteinsloot; bedoelde fontein was een pomp t.b.v de brouwers.
Engelschestraat
(nu: Engelsestraat)
11 november 1920 ‘Als herinnering aan het korte verblijf in de barakken aldaar gedurende den   Europeeschen oorlog van Engelsche krijgsgevangenen’. Diverse woningen zijn
rijksmonument.
Engelscheplein
(nu: Engelseplein)
14 april 1921 Zie  verklaring ‘Engelsestraat’.
Beetgumer~, Bildtse~,
Deinumer~, Franeker~, Marssumer~ en Menaldumerstraat.
14 april
1921
Andere  straten zijn vernoemd naar plaatsen of gemeente die (in de meeste gevallen)  in het verlengde van de desbetreffende straat liggen. De vernoemde plaatsen  liggen vrijwel zonder uitzondering in de noodwesthoek van Friesland en zijn via de ‘Harlingerstraatweg’ te bereiken. Diverse woonblokken zijn rijksmonument.
Engelumerstraat 28 april
1921
Richting naar Engelum.
Molenstraat 30 mei
1924
Naar de 1919 afgebroken molen Het Lam aan de Westersingel
Westerparkstraat 12 mei
1927
Naar het ronde de v.m. 2e stedelijke verswatervijver (van 1874) aangelegde park.
Dronrijper~, Midlumer~ en Wijnaldumerstraat 12 mei
1927
Richtingen naar Dronrijp, Midlum en Wijnaldum.
Beetgumerdwarsstraat 30 juni
1927
Richting naar Beetgum.
Achlumerstraat en
Sexbierumerstraat
4 juli
1929
Richtingen  naar Achlum en Sexbierum.
Schalsumerstraat 28 mei
1931
Richting naar Schalsum.
Arumerstraat 14 mei
1935
Richting naar Arum.
Harlingerplein
(sinds 4 januari 1958): Europaplein
27 mei
1937
Richting naar Harlingen.
Mantgumerstraat 1 april
1968
Richting naar Mantgum.

Buurt ten zuiden en westen van de Fonteinstraat, Dichterswijk

Naam

Datum

Naamsverklaring

Elisabethstraat 25 oktober
1902
Nadat de aanleg van de tramlijn verkocht de Tramwegmaatschappij het stuk grond tussen het tramspoor en de Westersingel aan de steenfabrikant en bouwondernemer Van der Meij. Deze kwam met het plan tot aanleg van een straat. Deze straat met een gebogen vorm, het gevolg van het beloop van het tramspoor erachter, noemde naar zijn dochter: Elisabeth.
Harlingerstraat en Tramstraat 14 mei
1904
Respectievelijk naar de stad Harlingen en het tramspoor dat destijds langs de straat liep.
Pier Panderstraat 3 oktober
1929
Naar de tien jaar daarvoor overleden kunstenaar en medailleur Pier Pander (1864 – 1919). Werken van hem zijn o.a. te zien in het Pier Pandertempeltje aan de Noorderplantage en het Pier Pandermuseum in de Prinsentuin in Leeuwarden.
Vondelstraat 4 oktober
1928
Naar de beroemde dichter en toneelschrijver Joost van den Vondel (1587-1679).
Jacob Catsstraat 20 oktober
1934
Naar de beroemde dichter, jurist en politicus Jacob Cats (1577-1660).
Brederostraat 14 maart
1935
Naar de beroemde dichter en toneelschrijver Gerbrand Adriaensz. Bredero (1585-1618). (Vernoemd n.a.v. de 350e herdenking van zijn geboorte)
Anna Bijns~, Coornhert, P.C.Hooft~, Marnix~, Roemer Visscher~, Ruusbroec en Spielghelstraat. 9 januari
1936
Naar de beroemde dichters en schrijvers Anna Bijns (1493-1575), Dirck Volkertsz. Coornhert (1522-1590), Pieter Cornelisz. Hooft (1581-1647), Filips van Marnix van
Sint-Aldegonde
(1540-1598), Roemer Visscher (1547-1620), Jan van Ruusbroec (1293-1381) en Hendrik Laurensz. Spiegel (1549-1612).
Heliconweg 27 mei
1937
De Helicon (Ελικών), is een berg in Boeotië (Νομός Βοιωτίας) in Griekenland. In de oudheid was deze gewijd aan Apollo en werd beschouwd als het heiligdom der muzen.
Aagje Deken~, Bilderdijk, Elisabeth Wolff~, Helmers~, van Lennep~, Pieter Langendijk~, Potgieter~ en Rhijnvis Feithstraat. 27 mei
1937
Naar de beroemde dichters en schrijvers Aagje Deken (1741-1804), Willem Bilderdijk (1756-1831), Elisabeth Wolff (1738-1804), Jan Frederik Helmers (1767-1813), Jacob van Lennep (1802-1868), Pieter Langendijk (1683-1756), Everhardus Johannes Potgieter (1808-1875)) en Rhijnvis Feith (1753-1824)
Nicolaas Beets~, Revius~ en Tesselschadestraat. 30 januari
1956
Naar de beroemde dichters en schrijvers Nicolaas Beets (1814-1903), Jacobus Revius (1586-1658) en de dochter van Roemer Visscher, Maria Tesselschade Roemers Visscher (1594-1649)
Jacob Catsplein 8 november
1961
Naar de  beroemde dichter, jurist en politicus Jacob Cats
(1577-1660).

Onderwijs

Basisscholen

In de wijk
bevinden zich twee basisscholen, namelijk:

  • O.B.S. De Vosseburcht
    (openbaar)
  • Koningin Wilhelminaschool
    (confessioneel)

O.B.S. De Vosseburcht

De school werd op 7 december 1929 officieel geopend, onder de naam School 16. Later werd de naam veranderd in Coornhertschool.

In september 1991 kwam de fusie tot stand met de Leeuwerikschool (School 15). Er is even sprake geweest van sloop van het gebouw; maar zover is het nooit gekomen. De school is in de periode september-december 1992 verbouwd. Aan ouders en leerlingen vroeg men om na te denken over een nieuwe naam. De naam die als beste uit de bus kwam werd bedacht door de heer E.Dorenbos: De Vosseburcht.

Kinderen en leerkrachten konden in januari 1993 gezamenlijk starten in een gerestaureerde school, na een periode van vestiging op veel verschillende tijdelijke locaties (9 in totaal). De school heeft vanaf het seizoen 1991/1992 onderwijs geboden aan asielzoekers-kinderen, die dagelijks met busjes werden vervoerd. Ze kregen onderwijs van een speciaal aangetrokken onderwijzer in een klas in de
bovenbouw. Na de verbouwing zijn deze kinderen niet meer teruggekomen, zij volgen nu onderwijs aan de Brandemeer.

Technische school

Gelegen aan de Molenstraat ligt de vooroorlogse oude HTS. Het schoolgebouw heeft in het verleden onderdak geboden aan de MTS, HTS, Leraren opleiding Ubbo Emmius, de HEAO en recent de Thorbecke Academie en de NHL (als dependance).

Na jaren leegstand en een grondige verbouwing wordt het gebouw bewoond. Omgedoopt tot Wilhelminastate doet het gebouw nu dienst als appartementencomplex. Bij renovatie zijn oude elementen zoals het glas-in-lood boven de ingang en het prachtige hek behouden gebleven.

Religie

Dominicuskerk

De vooroorlogse wijk herbergt een aantal opvallende gebouwen, waarvan de Dominicuskerk het meest prominent is. De rooms-katholieke kerk die 70 meter hoog is ligt aan de Harlingerstraatweg. De kerk is een rijksmonument. Beheer is de laatste jaren druk met de restauratie van zowel in- als exterieur, wat ook de komende jaren zal worden voortgezet.

Voor de liefhebbers van de Nederlandse literatuur: op 26 juni 1964 vond in deze kerk de uitvaartdienst plaats van Havank, pseudoniem voor de Leeuwarder schrijver Hendrikus van der Kallen.

Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Vosseparkwijk